Czy plastikowe wiaderko nadaje się do kiszenia kapusty?
Tak, kapustę można kisić w plastikowym wiaderku, ale tylko wtedy, gdy pojemnik jest przeznaczony do kontaktu z żywnością. Powinien być czysty, nieuszkodzony i pozbawiony obcych zapachów. Takie wiadra są łatwo dostępne, także w wersji gastronomicznej, i mogą zastąpić tradycyjne naczynia kamionkowe. Do kiszenia nadają się również pojemniki szklane i kamionkowe.
Nie używaj zwykłego wiadra niewiadomego przeznaczenia. Szczególnie niebezpieczne są pojemniki po farbach, chemikaliach i środkach czystości. Nawet dokładne umycie nie daje pewności, że tworzywo jest bezpieczne dla żywności ani że nie pozostały w nim substancje lub zapachy. Przy kwaśnej zawartości, która powstaje podczas fermentacji, wybór odpowiedniego materiału ma znaczenie.
Jeśli masz plastikowy pojemnik, który nie jest oznaczony jako spożywczy, nie wkładaj do niego kapusty bezpośrednio. Niektóre zalecenia dopuszczają pojemniki o pojemności 1-3 galonów, czyli około 3,8-11,4 litra, pod warunkiem użycia czystego wkładu przeznaczonego do kontaktu z żywnością. Nie zastępuj go workiem na śmieci ani wkładem do kosza, ponieważ nie są przeznaczone do kontaktu z jedzeniem.
Jak przygotować wiadro i dobrać jego pojemność?
Przed rozpoczęciem kiszenia umyj wiadro, przykrycie oraz obciążnik w gorącej wodzie z detergentem, a następnie starannie je wypłucz. Umyj ręce i przygotuj czyste narzędzia do szatkowania oraz ubijania. Pojemnik nie powinien mieć pęknięć, głębokich rys ani śladów, które utrudniają dokładne czyszczenie. Jeśli po umyciu nadal czuć w nim obcy zapach, wybierz inne naczynie.
Wielkość wiadra dopasuj do ilości kapusty. Orientacyjnie przyjmuje się około 1 galon, czyli 3,8 litra pojemności naczynia na 5 funtów świeżych warzyw, a więc około 2,3 kg. Wiadro o pojemności około 19 litrów może pomieścić orientacyjnie 11 kg kapusty. To nie oznacza, że trzeba wypełnić je po sam brzeg: zostaw miejsce na sok, przykrycie i obciążnik. Kapusta powinna dać się dokładnie ubić i utrzymać pod powierzchnią płynu.
Unikaj naczyń z miedzi, żelaza i metalu ocynkowanego, które mogą reagować z kwaśną zawartością. Nie używaj też ceramiki z glazurą zawierającą ołów. Bezpieczny pojemnik to podstawa, ale o jakości kiszonki decydują również proporcje składników, temperatura i właściwe zanurzenie kapusty.
Ile soli dodać i jak utrzymać kapustę pod płynem?
W typowej recepturze na 5 funtów kapusty, czyli około 2,3 kg, przypadają 3 łyżki soli do kiszenia lub soli niejodowanej. Trzymaj się proporcji ze sprawdzonego przepisu i nie zmniejszaj ilości soli na oko. Kiszenie to fermentacja mlekowa: mikroorganizmy przekształcają cukry obecne w kapuście w kwasy, a sól sprzyja prawidłowemu przebiegowi procesu i ogranicza niepożądane zmiany.
Poszatkuj kapustę, wymieszaj ją z solą i ubijaj mocno, najlepiej porcjami. Sól wyciąga z warzyw sok, który powinien przykryć kapustę. Po napełnieniu wiadra dociśnij zawartość czystym talerzem lub innym obciążnikiem przeznaczonym do kontaktu z żywnością. Kapusta musi być całkowicie zanurzona przez cały czas fermentacji, najlepiej pod warstwą płynu o głębokości około 1-2 cali, czyli 2,5-5 cm.
Jeśli naturalnego soku jest za mało, dolej przygotowaną i ostudzoną solankę: 1½ łyżki soli na kwartę wody, czyli około 0,95 litra. Możesz zastosować szczelny worek spożywczy wypełniony solanką jako obciążnik. Woda z solą ograniczy ryzyko rozcieńczenia kiszonki, jeśli worek przecieknie. Zwykły worek na śmieci nie nadaje się do tego zastosowania.
Zanurzenie ogranicza kontakt kapusty z powietrzem. Gdy warzywa wystają ponad płyn, zwiększa się ryzyko pleśni i pogorszenia jakości. Podczas fermentacji sprawdzaj więc, czy kapusta pozostaje przykryta solanką, a obciążnik nie przesunął się ani nie odsłonił jej powierzchni.
W jakiej temperaturze i jak długo kisić kapustę?
Ustaw wiadro w miejscu o stabilnej temperaturze. W zakresie 70-75°F, czyli około 21-24°C, fermentacja zwykle trwa 3-4 tygodnie. W chłodniejszym otoczeniu, przy 60-65°F, czyli około 16-18°C, może zająć około 5-6 tygodni. Poniżej 60°F, czyli mniej więcej 16°C, fermentacja może nie ruszyć prawidłowo. Zbyt wysoka temperatura sprzyja natomiast mięknięciu i psuciu kapusty.
Podane czasy są orientacyjne, a nie gwarantowane. Na tempo fermentacji wpływają temperatura, ilość soli, stopień rozdrobnienia warzyw oraz to, czy kapusta przez cały czas pozostaje pod solanką. Nie oceniaj gotowości wyłącznie na podstawie kalendarza. Kieruj się sprawdzoną recepturą i warunkami, w jakich pracuje kiszonka.
Jak uniknąć błędów podczas kiszenia w plastiku?
- Wybierz wiadro spożywcze, czyste, nieuszkodzone i bez obcych zapachów.
- Nie używaj pojemników po chemikaliach, farbach ani detergentach, nawet jeśli zostały umyte.
- Odmierz sól zgodnie ze sprawdzonym przepisem. Dla 2,3 kg kapusty typowa proporcja wynosi 3 łyżki soli.
- Ubij kapustę tak, aby sok ją przykrywał, i utrzymuj nad warzywami około 2,5-5 cm płynu.
- Jeśli soku brakuje, dodaj solankę przygotowaną z 1½ łyżki soli na około 0,95 litra wody.
- Nie stosuj metalowych naczyń z miedzi, żelaza ani metalu ocynkowanego oraz ceramiki z glazurą zawierającą ołów.
- Utrzymuj stabilną temperaturę i sprawdzaj, czy kapusta nie wystaje ponad powierzchnię solanki.
Plastikowe wiaderko nie jest przeszkodą w przygotowaniu dobrej kiszonki, jeśli ma właściwe przeznaczenie i używasz go zgodnie z zasadami higieny. Najważniejsze są bezpieczny materiał, odpowiednia ilość soli, stabilna temperatura i stałe zanurzenie kapusty. Dzięki temu łatwo dostępne wiadro spożywcze może być wygodną alternatywą dla kamionkowego naczynia.
Źródła
- https://nchfp.uga.edu/papers/guide/GUIDE06_HomeCan_rev0715.pdf
- https://extension.psu.edu/lets-preserve-fermentation-sauerkraut-and-pickles
- https://extension.psu.edu/fall-is-the-time-to-make-sauerkraut